Devrelerin Para Birimi: Bitcoin nedir ne değildir?

Mevcut ekonomik anlayışa radikal ve eleştirel bir alternatif mi, yoksa yasadışı para trafiğini kolaylaştıran bir yöntem mi tartışıladursun, Bitcoin gelişen bilgisayar teknolojisinin doğurduğu en dinamik konulardan biri. Üstelik hakkında gerçekleştirilen bütün tartışmalara rağmen kalabalıkların ilgisini çekmeyi başararak varlığını da sağlama almış durumda.

Teknolojinin gelişmesi ve hayatımızın her alanına nüfus etmesi süreciyle birlikte birçok günlük kavram kendisine dijital dünyada bir karşılık yaratmaya başladı. Online ticaret sitelerinin gün geçtikçe çoğalıyor olmasının bir sonucu olarak sanal dünyaya kayan alışveriş alışkanlıklarımız online ödeme servislerinin doğmasına sebep olan en büyük faktörlerden. Banka hesaplarımızda veya PayPal gibi servislerin cüzdanlarında sakladığımız paralarımızı artık çoğu zaman somut olarak görmüyoruz bile.

Paralarımızın yavaş yavaş ekranda gördüğümüz birkaç rakamdan ibaret olmaya başladığı bu günlerde para kavramını kökten değiştirebilecek bir konuyla karşı karşıyayız. 2009 yılında ortaya çıkan bu yeni para biriminin adı Bitcoin. Japon geliştirici Satoshi Nakamoto tarafından yaratılan bu para birimi birçok özelliğiyle bildiğimiz paralardan ayrılıyor.

Ortaya çıktığı günden bu yana birçok tartışmaya sebep olan Bitcoin, çalkantılı dönemler geçirmiş olsa da, milyonlarca insanın kullandığı bir para birimi haline gelmeyi başardı ve günümüzde 1 Bitcoin yaklaşık olarak 430 dolara denk gelmekte. Ekonomi dünyasında son zamanların en çok ilgi çeken ve tartışılan konusu olan Bitcoin‘i daha iyi anlayabilmek için gelin öncelikle ortaya çıkışına bir göz atalım.

Bankasız Ekonomi Olur mu?

Bitcoin fikri ilk olarak Satoshi Nakamoto’nun “Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System” isimli araştırma makalesi ile 2008 yılı Ekim’inde karşımıza çıkıyor. 2009 yılında ise Bitcoin’e ait açık kaynak kodlarının yayınlanmasıyla birlikte ilk kez çalışmaya başlayan Bitcoin, aslında matematiksel problemler çözen bilgisayarların para ürettiği, merkezi bir kontrol mekanizması olmayan, bağımsız bir para piyasası.

Hiçbir kişi veya kurumun para üretme yetkisine sahip olmadığı bir para piyasası olarak özetleyebileceğimiz Bitcoin, bu merkezsizlik özelliği sayesinde ortaya çıktığı günden beri biçrok kişinin ve kurumun ilgi odağı haline geldi. Bitcoin’in kullanımının yaygınlaşması ve Bitcoin ile hizmet veren firmaların sayısındaki hızlı artış, onu devlet kontrollü para birimlerine en büyük alternatif haline getirdi.

Peki kimse para basamıyorsa nereden geliyor bu Bitcoin?

Aslında bu güzel sorunun cevabı oldukça basit. İsteyen herkesin “mining” denilen Bitcoin üretim aşamasına basit bir bilgisayar programı indirerek dahil olmabilmesi, Bitcoin’in herhangi bir üst kurum olmadan varlığını sürdürebilmesini sağlıyor.

Bilgisayarınıza indirebileceğiniz çeşitli mining programlarından herhangi birisiyle Block Chain denilen ağa katılım gerçekleştirdiğinizde, Bitcoin üretiminin yanı sıra para transferlerinin açık ve sürekli kayıtlarının tutulduğu bu sistemin çalışmasına da katkıda bulunmuş oluyorsunuz. Bütün Bitcoin piyasasının büyük defteri olarak düşünebileceğiniz Block Chain aslında Bitcoin piyasasının çalışma mantığını özetleyen bir sistem.

Eğer ki mining yapmaya karar verirseniz yapmanız gereken tek şey bilgisayarınıza basit bir program indirmek. Bu program büyün Bitcoin hareketlerinin tutulduğu Block Chain’in çalışmayı sürdürmesi için gerekli işlem gücünü sizin ve sizin gibi mining yapmayı seçmiş diğer insanların bilgisayarlarından sağlıyor. Yani siz bütün Bitcoin sisteminin çalışmasını sürdürebilmesi için bilgisayarınızın bir kısmını sisteme ödünç veriyorsunuz ve bunun karşılığında yeni üretilen Bitcoin’ler ve transfer ücretlerinden elde edilen gelirden payınızı alıyorsunuz.

Yeni üretilen Bitcoin’ler konusuna değinmişken bazılarınızın aklını kurcalayabilecek bir soruyu da açığa kavuşturabiliriz.

Herkes istediği kadar Bitcoin üretebiliyor mu?

Bu sorunun cevabı hem evet, hem hayır.

Hayır çünkü; Mining işlemine katılan bilgisayar sayısı ne olursa olsun üretilecek Bitcoin sayısı her zaman sabit sayıda kalacak şekilde ayarlanıyor. Her bir yeni blok üretildiğinde yeni üretilmiş Bitcoin, elde edilen sistemi düzenleyen algoritma, bu blok üretme aralığını sürekli olarakü, yaklaşık 10 dakika olacak şekilde düzenliyor. Şu an için üretilen her bir blok için 25 Bitcoin elde ediliyor fakat bu sayı her 4 tılda bir düşecek. 2140 yılına gelindiğinde yeni Bitcoin üretim süreci duracak. Tam bu noktada piyasadaki Bitcoin sayısı 21 Milyona sabitlenecek ve mining işlemi sadece transfer ücretlerinden elde edilen miktarı bölüştürecek.

Evet çünkü; Teorik olarak eğer mining işleminde elde edilen toplam işlem gücünün ne kadarını sağlarsanız üretilen Bitcoin’den de o oranda pay almış oluyorsunuz. Bu nokta düşünülerek ortaya çıkmış olan mining havuzundan herhangi birine üye olarak bir çok kişinin işletim gücünün birleştirildiği ve elde edilen Bitcoin’lerin bölüştürüldüğü bir sistem de dahil olabilirsiniz.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir